Siirry sisältöön

Priäžy

On otettu Мегавики-späi
Linnanjyttyine pos'olku
Priäžy
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Mua
[[Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.]]
Aloveh
Karjalan tazavaldu
Piiri
Koordinuatat
Komentosarjavirhe: Moduulia ”wikidataCoords” ei ole.
Johtai
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Perustettu
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
enzimäinen mainičendu
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Pindu-ala
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole. km²
Rahvastu
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Aiguvyöhykeh
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Telefonan koudu
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Poštuindeksat
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Virralline sivu
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Komentosarjavirhe: Moduulia ”wikidataCoords” ei ole.
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.

Priäžy on linnanjyttyine pos'olku Priäžän kanzallizes piiris Karjalan tazavallas Ven'al, Priäžän linnukunnan da Priäžän kanzallizen piirin haldivolline keskus.

Priäžän linnukundu Priäžän piirin kartal.

Muantiedo

Priäžy on sijoitunnuh Priäžänjärven rannale, 49 kilometrii piäs Petroskoispäi lounahah, avtodorogan Р21 (E 105) Piiteri — Kola varrel, Šuojunjoven lähäl.

Histourii

Enzimästy kerdua Priäžän kyliä kirjallizis lähtehis mainitah XVI vuozisual.

Priäžän kylän nimi löydyy vuvven 1582—1583 Onieganviijendeksen verokniigas: ven. «Деревня на Пряже озере: Нестер Кирлов, бобыль Онофрейко Ондреев, Васки Юрьева, Кости Иванова, Демы Лукина, Иванка Павлова, дворы пожгли и крестьян побили немецкие люди. Пашни перелогом семнадцать чети без треника в поле, а в дву по тому ж, сена двадцать пять копен. В пустее две обжи без трети»[1].

XVII vuozisuan verokniigas, kudaman kirjutti P'otr Vojeikov da d'uakkonu Ivan L'govskii vuozinnu 1616—1619 on kirjutettu ven. «деревня Пряжа, или Павлово на Пряже озере».

Kahtenkymmenen vuvven mendyy 1640-luvun puolivälis tulluh kirjuttajien joukko Ivan Pisemskii da Larion Suminan johtol pani kirjoile jo kolme kyliä, iče Priäžän kylän ven. «Пряжа на Пряже озере», sežo ven. «Павлово на Пряже озере» da ven. «Пахомово на Пряже озере»[2].

Joukkoviestimis puaksuh kirjutettih hairahtukselline versii, ku kylän nimi on roinnuh Pedri I:n hyvyös, kudai valdahhäi tuli vaiku vuvvennu 1689. Suari rouno ku oli nämmis kohtis da huomai kiemurdelijan tien, kudaman pitkin seizottih pienet kodizet, da sanoi: ven. «Будто пряжа вьётся!»[3].

Vuozisuan XVIII allus tiä luajittih omat eländykohtat Siämärven da Pyhärven voulostin muanruadajat, kudamat kuuluttih Anuksen mägizavodoih. Hyö ruattih meččiä, poltettih hiildy, suadih raudurudua.

8. syvyskuudu vuvvennu 1935 Karjalan keskustoimehpaniikomitietan käskys kyläs salvattih kirikköгода[4].

Suuren Ižänmuallizen voinan aigah Priäžän kylä oli suomelazien vallan al da sil oli Teru-nimi (suom. Teru).

Kyläl on linnanjyttyzen pos'olkan stuatussu vuvves 1962 algajen. Kylän pruazniekkua pietäh Priäžäs 5. kezäkuudu.

14. ligakuudu vuvvennu 2001 Priäžäs avattih uuzi Pokrovan kirikkö[5]. 12. kezäkuudu vuvvennu 2009 oldih Priäzän piirin kirjoilepanenduozaston virrallizet avuajazet uvves talois[6].

Rahvas

Komentosarjavirhe: Moduulia ”Statistical” ei ole.
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Statistical” ei ole.

Kanzalližukset

Kylä on sijoitunnuh liygiläzien eländyalovehen pohjas-ozas. Suuren Ižänmuallizen voinan aigah ven'alazet jovvuttih pagoh Karjalaspäi. Priäžäs vuvvennu 1941 oli 1500 eläjiä, enimistönny oldih karjalazet. Voinan jälgehizinny vuozinnu Priäžäs kui kaikes Priäžän piiris endizelleh enimistönny oldih karjalazet — 42 %.[7] Vuvven 2020 rahvasluvun tuloksien mugah Priäžäs elettih (национальности менее 0,1 % и другое, см. в сноске к строке «Другие»)[8]:

Kanzalližus Lugu, hengie Доля
Ven'alazet 2074 69,62 %
Karjalazet 576 19,34 %
Valgoven'alazet 53 1,78 %
Čiganit 40 1,34 %
Ukrainalazet 38 1,28 %
Suomelazet 34 1,14 %
Vepsäläzet 17 0,57 %
Pol'šalazet 5 0,17 %
Uzbekat 4 0,13 %
Tadžikat 4 0,13 %
Nemsat 4 0,13 %
Molduavien rahvas 3 0,10 %
Litovcat 3 0,10 %
Muut[9] 124 4,17 %
Kaikkiedah 2979 100,00 %

Ilmasto

  • Ilman keskimiäräine vuvven lämbötila — 2,7 °C.
  • Ilman kostevus — 77,2 %.
  • Tuulen keskimäine ravevus — 3,0 m/m.
Priäžän ilmasto
Tunnus Pak. Tuh. Kevätkuu Sul. Oraskuu Kezäkuu Heinykuu Elo. Syv. Lig. Kylm. Talv. Vuozi
Keskimäine lämbötila, °C −10,2 −9,4 −4,8 1,7 9,0 14,5 17,0 14,3 9,1 3,2 −4,4 −8,8 2,7
Otettu: NASA. База данных RETScreen

Paikalline haldivo

thumb|300px|Priäžän kanzallizen piirin haldivon da nevvoston taloi, Nevvostouuličču., 61 Priäžäs on Priäžän kanzallizen piirin haldivo da nevvosto, Priäžän linnukunnan haldivo.

Talohus

Kylän talohuon perustannu ollah meččyruavot, puutevolližus, ruadau marjuzavodu, Vieljärven souhozu (Priäžäs kehittyy žiivatankazvatandu). Rubieu kehittymäh matkailugi, vuvves 2009 kyläs ruadau hoteli ven. «Пряжа».

Transportu

thumb|140px|Tieviiteh Kylän päivänlaskurajan myödäh menöy federualline avtotie Р21 (Kola-juamu).

Kyläspäi algavuu federualline avtodorogu А121 (Sordavala). Ruadau avtoazemu da joga päiviä Priäžän kauti kulgietah avtoubusat Petroskoih, Piiterih da Sordavalah.

Kul'tuuru

Kyläs vuvves 2012 ruatah Priäžän kanzallizen piirin etnokul'tuurukeskus[10][11]. da Bojukunnivon muzei Priäžän keskiškolas.

Rriäžäs ruadau Marija Melentjevan nimine keskiškola, Priäžän piirin kanzalline taidoškola (vuvves 1985)[12], kirjasto, Joudoaijan da luomisruavon keskus. Priäžäläzii pajojoukkoloi ollah "Meijän pajo", "Randaine", ven. "Пряженька"ю

thumb|left|Priäžän keskuspiirikirjasto

Tervehyöhoido

thumb|Karjalan tazavallan V. A. Baranovan nimizen bol'ničan Priäžän filiualu

Vuvvennu 2005 Priäžäs avattih Karjalan tazavallan V. A. Baranovan nimizen bol'ničan filiualu reabilitaciikeskuksenke[13].

Priäžän linnukundu

Priäžän linnukundu rajoittuu pohjazes Matrosan kyläh, päivännouzus — Onieganrannikon piirih, suves — Pyhärveh, päivänlaskus — Nuožarveh da Heččulah sego luodehes — Jessoilah.

Priäžän linnukundah[14] kuulutah:

Man'gan kyläs on säilynyh 1800-luvun pravosluavnoi časounu.

Ystävyskunnat Suomes

  • Juankoski (Suomi), vuvves 1990.
  • Tuusniemi (Suomi), vuvves 1990.
  • Varpaisjärvi (Suomi), vuvves 1990.

Tundietut priäžäläzet

  • Ivan Uljanovič Zaicev (1837—1909) — yhteiskunduruadai, Petroskoin linnan johtai.
  • Marija Melentjeva (1924—1943) — partizuanu, Nevvostoliiton urhomies.

Histourien mustomerkit

  • Nevvostolazien saldattoin velleskalmu[15]. Sih on pandu muah 880 hengie[16].
  • Nevvostoliiton urhomiehen Marija Melentjevan mustopačas. Bronzurinduvestos avattih 28. kezäkuudu vuvvennu 1964 (kuvanvestäi Leo Lankinen)[16].
  • Petroskoin linnan enzimäine puolistuskohtu Korgevus 168,5 -mustopaikku />.

Tapahtumat

Kindahan kyläs vuvves 1985 algajen pietäh juumorufestivualii. Kindahan kylän zuakkunat kindahalazis miehis, kudamat puaksuh puututtih nagrettavikse, ollah kuulužat Karjalas da sen ulgopuolel. Net ollah rikkahan karjalazen folklouran ozannu.

Gallerei

Huomavukset

  1. ↑ Asiakirjoja…, 1993, с. 48
  2. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  3. ↑ Ксения Протасова. Жителей Пряжи все устраивает уже 425 лет Arhiivukoupii 28 talvikuudu 2014 Wayback Machine // Вести — Карелия, 25 июня 2007
  4. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Государственно-церковные отношения в Карелии (1917-1990). — Петрозаводск: СДВ-Оптима, 1999. — 206 с. — Komentosarjavirhe: Moduulia ”Transclude” ei ole..
  5. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  6. ↑ Открытие Пряжинского отдела ЗАГС
  7. ↑ Заведующий кафедрой географии КарГПА д.г.н. С. Б. Потахин Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  8. ↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2020 года. Том 5. Национальный состав и владение языками. Таблица 1. Национальный состав населения
  9. ↑ Армяне (2), Болгары (2), Грузины (2), Коми (1), Марийцы (1), Мордва (2), Сербы (1), Татары (2), Эстонцы (1), Указавшие другие ответы о национальной принадлежности (25), Нет национальной принадлежности (7), Лица, в переписных листах которых национальная принадлежность не указана (78)
  10. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  11. ↑ Иванова, О. Арт-сад созывает друзей / Ольга Иванова // Наша жизнь. — 2014. — 12 июня (№ 23). — С. 9.
  12. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  13. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  14. ↑ Kuntamuodostelma — Prääsän kuntapiiri Virallinen Karjala
  15. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  16. ↑ 16,0 16,1 Великая Отечественная война в Карелии: памятники и памятные места. — Петрозаводск, 2015. — 334 с.: ил.

Komentosarjavirhe: Moduulia ”Check for unknown parameters” ei ole.

Kirjalližus

  • Верхоглядов В. Н. Пряжа. — Петрозаводск: «Карелия», 1977. — 127 с.: ил. — (Города и районы Карелии)
  • Хаммарстрём К. Пряжа: Фотоальбом. — Умео, 2001. — 62 с.: ил.

Linkat

Komentosarjavirhe: Moduulia ”Navbox” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”Navbox” ei ole.

Lähteh - "https://olo.megawiki.ru/w/index.php?title=Priäžy&oldid=6674"