Siirry sisältöön

Halliččijan sadu

On otettu Мегавики-späi
Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”GeoInfobox” ei ole.


Государев сад
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Piätiijot
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.
Sijoittumine
Komentosarjavirhe: Moduulia ”wikidataCoords” ei ole.
<div class="thumb tnone" style="width:320px; border:Komentosarjavirhe: Moduulia ”Ifempty” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”Ifempty” ei ole. #Komentosarjavirhe: Moduulia ”Ifempty” ei ole.; margin: 0 auto;">
<mapframe> ongelmat:
  • Määritteen ”latitude” arvo ei kelpaa
  • Määritteen ”longitude” arvo ei kelpaa
Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.

Komentosarjavirhe: Moduulia ”AdjustSortKey” ei ole.

45px|link=|Герб России

Ven'an Federacien kanzoin
kul'tuuruperindön objektat

Halliččijan sadu (ven. Государев сад[1]) on kul'tuuru- da huogavopuusto Karjalan tazavallan piälinnas Petroskois Oniegujärven rannal. On Ven'an vahnimii puustoloi. Kuuluu Karjalan tazavallan kul'tuuruperindön objektoih[2].

Yleistiijot da sijoittumine

Puusto on Petroskoin linnan histouriellizes keskukses — Petroskoin linnan perustandukohtas, kus oldih linnan tsuari Pedri I:n enzimäzet perustetut zavodat, Oniegujärven rannal. Sidä ymbäröijäh Karl Marksan prospektu, Faddein da Lunačarskoin uuličat, Lohijogi.

Puusto on suvaittavimii huogavokohtii linnas da monien tapahtumien piendypaikannu.

Nimet

Eri vuozinnu savul oldih eri nimet:

  • Koivuroššu;
  • Petrovskoin sadu;
  • Petrovskoin puusto;
  • Kezäsadu;
  • Linnan Yhteiskunnalline sadu;
  • Yhteiskunnalline sadu;
  • Huogavon sadu;
  • Kul'tuuru- da huogavokeskussadu;
  • Kul'tuuru- da huogavopuusto;
  • Halliččijan sadu[3][4][5].

Vuvvennu 2021 puusto sai oman histouriellizen Halliččijan sadu -nimen[6][7].

Histourii

Vuozinnu 1720 Dvorčan tervehyönhoidolah kävves imperuattoru Pedri I nelli kerdua oli käynnyh Komentosarjavirhe: Moduulia ”Не переведено” ei ole.. Imperatricah niškoi sie oli nostettu kaksikerroksine puuhine dvorču avvonazen galdarinke da matkustajien kirikkö. Aloveh dvorčas da kirikös ymbäri oli puhtastettu kuuzis da istutettu tulien puuston — "Koivurošan" — enzimäzil puuloil oigieloile kävelykujoloile.

Puusto luajittih francielazien barokkosaduloih luaduh: levei piäkävelykoja dvorčan os’saspäi, kalategolambi (dvorču ei ole säilynyh, tegolammes luajittih fontuanu "Päivykukkaine")[8].

Puuston keskipuolel oli parter — avvonaine kohtu, kudaman reunoi myöte oli istutettu koivuloin oigiet riävy.

Puustos oli Pedri I:n matkustajien brezentykirikkö (kivi, kus oli altari, on säilynyh).

Jekaterina II:n aigah hyväksytyn linnan piäpluanan mugah roššu säilytettih mustonnu Pedri Suures da nostandu sie oli kielletty.

Puusto hil'l'akkazin kazvoi, sih rubei kuulumah enizen Petroskoin rauduzavodan aloveh, Kipučki, XX vuozisual — endizen Lohijoven meččyzavodan aloveh.

Vuvvennu 1803 puustol oli suuri vahingo torokas, oli kuadunuh enämbi seiččiekymmendy puudu[9].

Vuozinnu 1819—1820, jälles imperuattoru Aleksandru I:n Petroskoih käyndiä da puolelleh hyll6tytn Petrovskoin savun kačondua, yhteiskunnallzien savun pinduala suurendettih, istutettih uuttu puudu, nostettih paviljonua, a sulakuul vuvvennu 1824 Anuksen gubernuattoran Komentosarjavirhe: Moduulia ”Не переведено” ei ole. alguhpanos sit kohtas, kus oli Pedri Suuren matkustuskirikön kivi, azetettih Pedri I:n rinduvestos čugunas (vuvvennu 1964 rinduvestos viettih Dvorčan tervehyönhoidolah)[10][11].

Failu:Государев сад, архив.jpg
Halliččijan savun arhiivukuva

Silloi sadu sai Yhteiskunnallizen savun nimen, sidä sežo sanottih Kezäsavukse. Kezän aigua sidä käytettih rahvahan ilaškoitandah nähte, sie piettih rahvahan pruazniekkoi, soitti orkestru, oldih ilolaittehet — liedžut, gigantuaskellaittehet. Eri aijoinnu kezän aigua piäzy puustoh oli maksolline, nämmä dengat mendih puuston kunnostamizeh.

Vuvvennu 1858 imperuattoru Aleksandru II:n tulendakse savus paviljonan tyveh nostettih jyrky terrasu paččahienke[12].

Vuvves 1850 vuodessah 1872 puustos oli tansivokzualu, sen nosti petroskoilaine kauppumies Mark Pimenov[13], se paloi yöl 25. da 26. kevätkuudu vuvvennu 1872[14]. Vuvvennu vokzualu (lebokoda) nostettih uvvessah arhitektoru Mihailovskoin projektan mugah[15].

Vuvvennu 1878 avattih muuzikkuzualu. Sil aigua puusto puaksuh annettih vuograh rahvahale, ezimerkikse, Avstrien kanzalazele N. F. Višnevskoile, Prussien kanzalazele Šmidtale[16], kudamat sit kunnostettih puustuo.

Vuozinnu 1884—1885 lijas puhtastettih tegolambi, sen reunoi myöte azetettih kivilöi. Azuttih kaheksa vestettyy kukkuvaguo, kudamile istutettih kukkua douhturi Regel’an pomolougizes savuspäi, savun keskuksespäi luajittih uuzi troppaine konzulienne olemas olijah grouttah da terrasan luo sen piäl. Petroskoin linnan duumu piästi ilmah saduh käyndysiändölöi (se oli avvoi oraskuus elokuussah). Uvvessah kunnostetun alahazen savun vardoiččemizekse nostettih uuzi paviljon[17].

Vuvvennu 1891 puustoh azetettih enzimäine karuselli.

Vuvvennu 1897 petroskoilaine kauppumies M. P. Pikin ilmai azui sähköt puustoh sähköstansiespäi, kudai oli ei loitton puustos olijal meččyzavodal.

Vuvvennu 1900 petroskoilaine kauppumies G. J. Pimenov nosti tansipaviljonan, savus ymbäri uvvessah luajittih aidu.

Vuozinnu 1900 puustoh azuttih luistelikko[18].

Vuozien 1920 loppuh mennes puuston aloveh suureni Komentosarjavirhe: Moduulia ”Не переведено” ei ole., Komentosarjavirhe: Moduulia ”Не переведено” ei ole. alovehien vuoh, ku nämmä kiriköt palettih vuvvennu 1924. Linnan puustoh liitettih endizen Miikulan lapsien suojuspaikan savut da kazvosmuat[11].

Jälles vallankumovustu puustos oli kirjasto-luguperti, kezäkinoteatru, fotokuvuamo, kezän aigua — ilolaittehet da restoruanu. Suuren Ižänmuallizen voinan aigah puustole rodih suuri vahingo, äijät huonukset oli hävitetty.

Vuvvennu 1949 arhitektoru M. G. Starčenkon projekan mugah nostettih kezäkinoteatru, kudai paloi vuozinnu 1970[19].

Nevvostoliiton aigah puuston alovehele azetettih ilolaittehet, kiža- da tansilagevot, tennшssukortu, käzimiäččylagevo, Vihandu teatru, fontuanu (täl aigua ei rua)[20].

Talvel vuozinnu 1950—1970 ruadoi luistelikko — jiäkur’oistadion jaksavustiloinke, piettih paikallizien joukkovehien harjaitteluloi da kižoi, ruadoi taidoluistelijoin sekcii. Vuozinnu 1960—1970 puustos ruadoi planetuarii, kudamas piettih paginoi tiähtientiijos, ozutettih fil’moi kosmosas da kosmonaftois[21]. Lugupaviljonas piettih samanaigazii šahmattukižoi[22].

Pakkaskuul vuvvennu 1977 puustos rubei ruadamah pyörii kačonduratas (korgevus 30 metrii)[23].

Vuvvennu 1996 puustoh luajittih kumardusristu (luadii D. Polenkov) sen kohtan luo, kus seizoi Pedrin da Puavilan kirikkö (1710—1924)[24].

Vuvvennu 2003 azetettih mustomerki Petrovskoin zavodoin perustandukohtal (arhitektoru J. Icekson).

Puuston alovehel kazvau 221 lajii kazvii, niilöin joukos introduciiruittuloi lajiloi — Frazeran pihtu, milovidnoi pihtu, japounien lehtikuuzi, berlinan toppoli da muut[25].

Objektat

Halliččijan savus ruadau ilolaittehien puusto, koufeilu, pieni zooparku, ponikluubu[4].

Failu:Государев сад Петрозаводск.jpg
Pyörii kačonduratas puustos
Failu:Мини-зоопарк Государев сад.jpg
Pieni zooparku Halliččijan savus
Toimimatoi fontuanu Halliččijan savus

Huomavukset

  1. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  2. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  3. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  4. ↑ 4,0 4,1 Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  5. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Топонимы Петрозаводска: улицы и парки. — М., 2017. — 391 с.
  6. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  7. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  8. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  9. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Записки старого петрозаводчанина. — Петрозаводск: Карелия, 1987. — 102 с.
  10. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Петрозаводск. — СПб.: Карелия, 2001. — 38 с.
  11. ↑ 11,0 11,1 Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Сады и парки в истории Петрозаводска. — Петрозаводск: Карелия, 2003. — 160 с. — Komentosarjavirhe: Moduulia ”Transclude” ei ole..
  12. ↑  // Олонецкие губернские ведомости. — 1858. — 19. heinykuudu.
  13. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  14. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Петрозаводск: 300 лет истории. Документы и материалы. В трёх книгах. Книга 2. 1803—1903 / Научные редакторы: О. П. Илюха, Н. А. Кораблёв, Д. З. Генделев. — Петрозаводск: Карелия, 2001.
  15. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  16. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  17. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  18. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  19. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  20. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  21. ↑  // Ленинская правда. — 1965. — 28. syvyskuudu.
  22. ↑  // Ленинская правда. — 1965. — 15. elokuudu.
  23. ↑  // Ленинская правда. — 19öö. — 5. pakkaskuudu.
  24. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  25. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.

Komentosarjavirhe: Moduulia ”Check for unknown parameters” ei ole.

Kirjalližus

  • Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Историческая записка о Петрозаводском городском общественном саде: [деревян. постройки на территории сада в XVIII—XIX вв. — дворец Петра I, павильоны, сторожка]. — Петрозаводск: в Губерн. тип., 1885. — 10 с.
  • Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Петровский общественный сад и его достопримечательности // Олонецкие губернские ведомости. — 1902. — 26 ноября.
  • Звучала музыка в саду… : Из истории городских увеселений : [Из истории Петровского сада (парка культуры и отдыха)г. Петрозаводска] // ТВР-Панорама. — 1997. — 6 февраля.
  • Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Петровский сад (Парк культуры и отдыха) // Краевед : сборник статей. — 2007. — С. 58-65.
  • Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Сады и парки Петрозаводска : их жизнь и существование в современном городе : экологические аспекты. — Петрозаводск: VERSO, 2007.
  • Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Сады и парки в истории Петрозаводска. — Петрозаводск: ПетроПресс, 2003. — 160 с. — Komentosarjavirhe: Moduulia ”Transclude” ei ole..

Linkat

  • Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  • Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.