Siirry sisältöön

Jaakko Rugojev

On otettu Мегавики-späi

Sivulla Šablonu:Шаблон:Универсальное выпадающее окно РУВИКИ/styles.css ei ole sisältöä. Sivulla Šablonu:Шаблон:Выпадающее окно траст фактор/styles.css ei ole sisältöä.

Экспертиза РАН

Failu:Logo-ran.png
On pietty
Ven'an tiedoakadiemien tarkastus
Ližäkse

Экспертиза РАН

On pietty
Ven'an tiedoakadiemien tarkastus
Ližäkse

Komentosarjavirhe: Moduulia ”ФИО” ei ole.

<table class="infobox infobox-Komentosarjavirhe: Moduulia ”Hash” ei ole. " style="" data-name="Писатель" >Jaakko RugojevKomentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”Infobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”Transclude” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”CategoryForProfession” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata/category” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole. <table class="infobox infobox-Komentosarjavirhe: Moduulia ”Hash” ei ole. noprint" style="" > Ulgopuolizet kuvatKomentosarjavirhe: Moduulia ”Infobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”Transclude” ei ole.

Jaakko Vasiljevič Rugojev (ven. Я́акко Васи́льевич Ру́гоев libo ven. Яков Васильевич Ругоев, suom. Jaakko Rugojev; 15. sulakuudu vuvvennu 1918, Suojärven kylä, Kemin ujezdu, Arhangelin gubernii, Ven'a — 17. kezäkuudu vuvvennu 1993, Petroskoi, Karjalan tazavaldu, Ven'a) on karjalaine nevvostolaine kirjuttai, runoilii da prouzankirjuttai. Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan kul'tuurualan arvostettu ruadai (1974).

Eloskerdu

Nuorusaigu

Jaakko Rugojev oli roinnuhes 15. sulakuudu vuvvennu 1918[1] Kalevalan (Uhtuon) piirin Suojärven kyläh, kudai kuului Kostamuksen kylien joukkoh[2]. Tulien kirjuttajan died'oi, Timo, vuozisuan ХIХ lopus muutti perehinneh Kostamuksespäi Suojärven rannale da nosti taloin nimettömäl niemimual. Sit tädä niemimuadu ruvettih sanomah Timonniemekse sen enzimäzen eläjän mugah. Timo-died’oi oli naizis Okahvies Akonlahtespäi. Timo Rugojevan poijat (Akim, Nikolai, Vasselei (Jaakko Rugojevan tuattah), Makarii) perehtyttih da nostettih omat koit sinnegi Timonniemele. Jaakko Rugojevan muamah Okahvie dokumentoin mugah oli roinnuhes vuvvennu 1897. Hänen vahnembat oldih Ortjo, Mikita Pekšujevan poigah Suojärvespäi, da Jeli, Simana Ijevlevan tytär Alajärven kyläspäi[3].

thumb|left|350px |J. V. Rugojev (Petroskoi, vuozikse 1930)

Jaakko opastui enzimäi Kostamukses, sit Uhtuol. Läs yhtel aigua Uhtuon školas Jaakko Rugojevanke yhtes opastui vie kolme tuliedu kirjuttajua — Pekka Perttu, Nikolai Laine da Ortjo Stepanov. Školas opastettih Matti Pirhonen, Aatami Rossi, Ilmari Toikka. Pirhonen opasti suomen kieldy da literatuurua. Rossinke yhtes opastujat luajittih školan pajois kaikenmoizii vehkehii: skripkois venehissäh. Jaakko luadi enzimäzenny skripkan da sil jälles voinua soitettih kai simfouniiorkestras.

Opastundu kebjieh andoihes Jaakole. Uhtuon školan kaheksanden kluasan opastujan J. Rugojevan vuvven 1934-35 opastundutovestukses "neloine" oli muamankieles, kirjalližuos, muantiijos, histouries, algebras, geometries, trigonometries, fiiziekas, hiimies, luonnontiijos; kolmoine oli ven’an da anglien kieles[3].

Julguamah Rugojevan kirjutuksii ruvettih vie, konzu häi opastui školas, silloi hänel oli läs 16 vuottu. Hänen oučerkoi, kirjazii da runoloi painettih žurnualoih da kogomuksih, kudamii piästettih ilmah suomen kielel Petroskois da Leningruadas.

Jälles školua Rugojev piäzi opastumah literatuuran tiedokunnale, kudai avattih vuvvennu 1934[4] Karjalan opastajien instituuttah Petroskois. Sen piäruadoloi oli kiirehine opastajien valmistus seiččievuodehizih školih niškoi. Samal aigua Rugojev ruadoi tazavallan lehtilöin toimituksis.

Voinan vuvvet

Suuren Ižänmuallizen voinan algupäivis Rugojev tavoitteli puuttuo frontale. Enzimäi häi omal vallal kirjuttihes Bojevoje znam’a -hävitysbataljounah, kudai perustettih 27. heinykuudu vuvvennu 1941 Kalevalan piiris[5]. Jaakko Rugojev hyvin tiezi partizuanoin aihien: 1. heinykuudu vuvvennu 1941 häi kirjuttihes omatahtozekse hävitysbataljounah, kudai sit rubei kuulumah Krasnii partizan -joukkoh, kudai ruadoi Jaakon roindučupul. Meččyvoinal häi oli kaksi kerdua ruanittu. Partizuanujoukos Rugojev jatkoi enne voinua algavunnuttu kirjutusruaduo, työndeli oučerkoi, runoloi da kerdomuksii tazavallan lehtilöih. Vuvvennu 1943 häi liityi Nevvostoliiton kommunistizeh partieh, händy pandih Totuus-lehten sodakorrespondentakse. Samannu vuon piäzi ilmah hänen enzimäine kniigu, partizuanan kerdomuksien da oučerkoin kogomus "Kosto" ("Месть"). Vuvvennu 1944 händy otettih Nevvostoliiton kirjuttajien liittoh[6].

Voinanjälgehizet vuvvet

Jälles voinua korrespondentannu Jaakko Rugojev otti ozua suudoh sodapahanruadajien piäl, kudai oli Helsinkis.

Jälles voinua toine toizen peräh nähtih päivänvalgien Jaakko Rugojevan runokogomukset. Häi otti ozua Punalippu-kirjalližusžurnualan ruavon uvvessah rattahile panendah da ainos oli sen kirjuttajannu, händy kaksi kerdua vallittih Karjalan kirjuttajien liiton piälikökse.

thumb|350px|J. V. Rugojev vastavuu školas opastujienke Kostamuksen linnas (1982)

Vuvvekse 1953 Jaakko Rugojev kiändi suomen kielele ven. «Слово о полку Игореве»-tevoksen[1].

Kuoli Jaakko Vasiljevič Rugojev 17. kezäkuudu vuvvennu 1993[7], on pandu muah Petroskoin Suolusmäin kalmužimale.

thumb|350px|J. V. Rugojevan mustopačas Suolusmäin kalmužimal

Kirjutusruado

Rugojevan romuanu ven. «Яакко и Васселей. Лесная карельская молодость» nägi päivänvalgien suomen kielel kirjuttajan kuolendan jälles, vuvvennu 1997. Romuaman piähengenny on karjalaine tiijustelii-urhomies Vasilii Kirillov. Hänen oza on tragiedielline: hövvändäs Kirillovua viäritettih da häi sai surman Roindumual Suuren Ižänmuallizen voinan aigah. Jaakko Rugojev da hänen dovarišat luajittih kai, ku dovariššu reabilitiiruittih. Vasilii Kirillovan nimi on annettu Kalevalan keskiškolale[8].

Kerdomus ven. «Вся жизнь впереди» otettih Muailman kirjalližuon kirjasto -sarjah. Kirjuttai kirjutti tämän kerdomuksen enzimäzen versien vuvvennu 1942[8].

Ozutelmu "Marikosken valot" (ven. «Огни Марикоски») ozutettih Suomen druamuteatras Petroskois[7]. Rugojevan runoloi da prouzua puaksuh jullattih Ven’an keskusjulgavolois, niilöi kiännettih vierahile kielile.

  • "Kosto" (ven. «Месть»), (1943);
  • "Marikosken valot" (ven. «Огни Марикоски»), ozutelmu, (1947/1948);
  • "Katajaisilla kangasmailla" (ven. «На можжевелевой земле»), (1964);
  • "Ruokoranta" (ven. «Тростниковый берег»), romuanu, (1974);
  • ven. «Большой Симон», (1975);
  • ven. «Пекка и Анья», pitky kerdomus, (1975);
  • "Minun karjalaiset juureni" (ven. «Мои карельские корни»), (1982);
  • ven. «Сказание о карелах», eeppine dilougii runolois;
  • ven. «Озёра», runoelmu;
  • ven. «Оленеводы», runoelmu;
  • "Majuri Vallin rykmentti" (ven. «Полк майора Валли»), romuanu;
  • histouriellizet dokumentuoučerkat, kudamat jälles yhtistettih suureh kogomukseh ven. «Прокладывая пути»;
  • Romuanu suomen kielel "Jaakko ja Vasselei. Korpikarjalaista nuoruutta" (ven. «Яакко и Васселей. Лесная карельская молодость») nägi päivänvalgien vuvvennu 1997 Petroskois Suomen kirjuttajan Markku Niemizen toimitetunnu jälles Rugojevan kuolendua. Vuvvennu 2003 Petroskois piästettih ilmah Rugojevan runoloin kogomus "Kivenä koskessa" da vuvvennu 2009 — Metsällä korvat, vedellä silmät -romuanu[9].

Kiännökset

Kiändi Komentosarjavirhe: Moduulia ”Не переведено” ei ole.-tevoksen, N. A. Nekrasovan, Taras Ševčenkon, V. Majakovskoin, K. Simonovan, toizien tundiettuloin runoilijoin runoloi. Heijän joukos oldih Rasul Gamzatov, Mirzo Tursun-zade, Maksim Tank, Pimen Pančenko, Sergei Čavain. Jaakko Rugojevan omat runot da kerdomukset on kiännetty ven’an kielele, vierahile kielile da endizen Nevvostoliiton kanzoin kielile.

Palkindot da arvonimet

  • Ligakuun vallankumovuksen kunnivomerki (14.04.1988);
  • Ižänmuallizen voinan I astien kunnivomerki (11.03.1985);
  • Ruskien Ruadoflavun kunnivomerki (29.04.1968);
  • Kanzoin ystävyön kunnivomerki (14.04.1978);
  • Ruskien Tiähten kunnivomerki (19.10.1942);
  • kaksi Maineh-kunnivomerkii (29.10.1951[10] da 22.09.1959);
  • medalit;
  • Ven'an federatiivizen socialistizen nevvostotazavallan kul'tuurualan arvostettu ruadai (02.12.1974);
  • Karjalan tazavallan rahvahan kirjuttai (1992);
  • Karjalan avtonoumizen socialistizen nevvostotazavallan kul’tuurualan arvostettu ruadai;
  • Karjalan avtonoumizen socialistizen nevvostotazavallan Valdivollizen palkindon laureattu kirjalližuon da taijon alal (1975);
  • K. S. Jeremejevan nimizen žurnalistupalkindon laureattu (1967).

Musto

Mustolaudu
  • Vuvves 1997 Karjalan tazavallas juatah Jaakko Rugojevan nimisty palkinduo nuorile nerokkahile korgeiškolis opastujile da jatko-opastujile, kudamat kirjutetah suomen, karjalan da vepsän kielil. Varua sih niškoi suajah tazavallan b'udžietaspäi. Abudengan suurus on 15 tuhattu rubl’ua[11].
  • Rugojevan perehen kodi kodoilas oli poltettu Suuren Ižänmuallizen voinan aigua. Sih kohtah oli jiännyh kivipäčči, sinne 2. elokuudu vuvvennu 2008 kirjuttajan 90-vuozipäiväkse azetettih mustolaudu "Täl kohtua seizoi Jaakko Rugojevan kodi" (ven. «На этом месте стоял дом Я. Ругоева»).
  • Petroskois taloile № 11 Leninan prospektal, kudamas vuvves 1974 jälgipäivissäh eli Rugojev, on azetettu mustolaudu[12].

Pereh

Poigah — Reino Rugojev, Karelija-valdivollizen TV- da ruadivoyhtevyksen kanzallizien kielien toimituksen piälikkö[13][14].

Huomavukset

  1. ↑ 1,0 1,1 Большая Советская Энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 22. Ремень — Сафи. 1975. 628 стр., илл.; 37 л. илл. и карт.
  2. ↑ Деревня находилась в семи километрах от деревни Костамус (по имени которой был назван в начале 1980-х построенный на её месте город Костомукша). Обе деревни были сожжены в феврале 1942 года. Ныне территория относится к Костомукшскому городскому округу, в Калевальском районе, Республика Карелия
  3. ↑ 3,0 3,1 Komentosarjavirhe: Moduulia ”String” ei ole. Главы из монографии «Народный писатель Карелии Яакко Ругоев». — 44 с.
  4. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  5. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  6. ↑ Жемойтелите, Яна. «Я, как сосна, в карельском бору...» — Интернет-журнал «Лицей», Интернет-журнал «Лицей» (2018-04-24). Kačondan päivymiäry: 17. kevätkuudu 2025.
  7. ↑ 7,0 7,1 Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  8. ↑ 8,0 8,1 Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  9. ↑ Увидел свет роман Яакко Ругоева "Metsällä korvat järvllä silmät"
  10. ↑ Указ Президиума Верховного Совета СССР от 29 октября 1951 года "О награждении орденами и медалями работников искусств Карело-Финской ССР"
  11. ↑ Глава Карелии вручил стипендии талантливым молодым поэтессам Arhiivukoupii 4 kevätkuudu 2016 Wayback Machine, ИА REGNUM, 14.11.2009
  12. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  13. ↑ [Артур Парфенчиков наградил карельских журналистов в День российской печати]
  14. ↑ «Я пою эту песнь Калевальской земле»

Komentosarjavirhe: Moduulia ”Check for unknown parameters” ei ole.

Kirjalližus

  • Алто Э. Л. "Созвучно велениям века…": (Соотношение эпического и лирического начал в поэзии Я. В. Ругоева). — Петрозаводск : Карелия, 1981
  • Народные избранники Карелии: Депутаты высших представительных органов власти СССР, РСФСР, РФ от Карелии и высших представительных органов власти Карелии, 1923—2006: справочник / авт.-сост. А. И. Бутвило. — Петрозаводск, 2006. — 320 с.

Komentosarjavirhe: Moduulia ”External links” ei ole.

Lähteh - "https://olo.megawiki.ru/w/index.php?title=Jaakko_Rugojev&oldid=3840"