Spuasan kirikkö Kižin suarel

<table class="infobox infobox- " style="" data-name="Православный храм" >

45px|link=|Герб России

Ven'an Federacien kanzoin kul'tuuruperindön objektat № 1010021060

Spuasan kirikkö (ven. Церковь Преображения Господня) on pravosluavine kirikkö, arhitektuuran mustomerki federuallizen merkičyksenke Kiži-muzei-zapovedniekas (Karjalan tazavaldu), kudai kuuluu Kižin pogostan kirikkökompleksah.

Yleistiijot

Kirikkö nostettih vuvvennu 1714 samannimizen vuvvennu 1694 palanuon kupolukirikön kohtah.

Korgevus alustas ristassah piäkupolas on 37 metrii, suurus pluanas on 20,6×29 metrii.

Kuuluu puuhizien kaheksikkomuodozien jarussikirikkölöin joukkoh. Rakendehen pohjannu on kaheksamuodoine salvos — "kaheksikko" — nellän kaksitazozen ližäsalvoksenke, kudamat ollah muailman čurien puolis. Altarin päivännouzun ližäsalvos on viizikulmikon muodoine. Päivänlaskus piäsalvokseh liittyy ei korgei salvos. Alahazeh kaheksikkoh on jälletysti nostettu vie kaksi pienembiä kaheksikkomuodostu salvostu.

Kirikös on 22 kupolua, kudamat on luajittu jarussiloin mugah ližäsalvoksien da kaheksikkoloin levoloil, niilöin levoloil on vinoliinielöin muodo — muga sanottu . Kupoloin muodo da suurus vaihtellahes jarussiloin mugah, mi andau kiriköle omaluaduzen ritmizen kuvan. Syöndykohtas on kolmepuoline levo. Piäzy kirikköh on luajittu konsoliloil kaksipuolizien katettuloin krinčoin vuoh. Krinčoin ylähäine da alahaine ploščadkat on katettu kaksipuolizil levoloil vestettylöis paččahis. Ylähäzien kaheksikkoloin tuvennu ollah alahan olijoin kaheksikkoloin ristai olijat balkat — "siirdonelliköt" — da on eroitettu parzitugiloil.

Kirikön syväinpuolen piäkohtannu on nellijarussihine ikonostuassu, kudamas on 102 obrazua.

Vuvvennu 1990 kirikkö otettih UNESCON Muailman luonnon da kul’tuuruperindön objektoih.

Puuhizen arhitektuutan tutkijoil on moine mieli, ku Kižin Spuasan kirikön ezikirikönny oldih , kudai oli Vitegran ujezdas da Arhangelin alovehel.

Spuasan kirikön restauracien histourii

Merkittävimät restauraciiruavot luajittih vuozinnu 1949—1959 arhitektoru Aleksandr Opolovnikovan johtol.

Vuvvennu 1980 azientiedäjät sanottih, ku kirikkö on ezihädätilas, min jälles piätettih salvata se kävyjih niškoi.

Vuozinnu 1980—1983 piettih hädätilavastazii ruadoloi, azetettih syväinpuoline metallukarkassu kirikön mahtonalazen kuadumizen vastustamizekse. Vuozinnu 1999—2001 Piiterin instituuttu ven. «Спецпроектреставрация» valmisti kirikön kompleksurestauracien projektan.

160px|right|thumb|Ven'an poštumarku

Kiži. Spuasan kirikkö da kellojallat. Kuva 1900-luvulpäi

Spuasan kirikön restauracii algavui vuvvennu 2009. Se piettih liftingan metoudan avul, sen aigah krikön oza riputetah mellurakendehien avul; riputettuu ozua alemba olijat parret otetah iäre, niilöi tutkitah da tarvittajes vaihtetah uuzih.

Oraskuul vuvvennu 2019, restauracien vuoromugazen ozan loppiettuu, otettih iäre raudahizet tuvet. Kirikön luondalas 300-vuodizien histouriellizien lattieloin kaiččemizekse da histourien ozannu säilytettih metallukarkasan alahazen puolen oza, kudai seizoi läs 40 vuottu. Alguperäzinny sai säilyttiä 70 % histouriellistu mustomerkii: ainavoluaduzen parzieloin liečindytehnolougien mugah trattiloin da liitoksien avul, ku sidä sai ruadua, ei vaihtettu kogo partu, a vaihtettih sen oza.

Restauracies käytettäviä tabua lujah kritikuičči akadiemiekku V'ačeslav Orfinskii da kuulužu restauroiččii .

Talvikuul vuvvennu 2019 kullitettu vestetty ikonostuassu, kudai on 7 metrii korgevuttu da 23,5 metrii piduhuttu, azetettih kirikös jälles 40 vuottu muzei-zapovedniekas ruokos piendiä. Muzein ruadajat ilmoitettih, ku obrazat on azetettu ikonostuasas samas jälletykses, kui se oli XIX vuozisual, avaten uskovazile Pruazniekkoin Äijänpäivän siklan. Moizen sijoittumizen pohjannu roittih ikonostuasan kuavat, kudamat ollah vuozien 1830 da 1867 arhiivudokumentois. On säilytty alguperäzet (XVIII vuozisuan lopun) ikonostuasan puuhizet čomendusrakendehet.

Kymmenes vuvves ammattimiehet rastauriiruittih 742 partu kirikön perustajas 2 550 elementas. Restauracien tärgienny ruavonnu oli ruado 16 puuhizen kupolanke, niilöis vaihtettih 34 tuhattu huabulastuu.

Ilmoitettih, ku kirikkö avatah kävyjih niškoi kezäkuul vuvvennu 2020, a pruazniekalline pyhittämine rodieu 19. elokuudu vuvvennu 2020, ga objektah 23. heinykuudu vuvvennu 2020 käynnyh Ven'an kul'tuuruministerstvan Federuallizen luodehpuolen okrugan alovehellizen hallindon komissii kieldävyi ruadoloin vastahottamizes da luadi aktan monien huomavuksienke.

Kirikön restauracien ruavot loppiettihes kogonah da niilöi hyväksyi Valdivolline komissii ligakuul vuvvennu 2020.

Kävyjih niškoi kirikkö avattih 1. kezäkuudu vuvvennu 2021, pruazniekalline avuandu piettih heinykuun lopus, a pyhittämine — 19. elokuudu, Spuasanpäivänny.

• 
  Spuasan kirikön kupolat
• 
  Kirikkö restauracien aigah, elokuu vuvvennu 2012
• 
  Kirikkö restauracien aigah, kezäkuu vuvvennu 2017
• 
  Restauriiruittu kirikkö vuvvennu 2021

Kirjalližus

• Карелия: энциклопедия: в 3 т. / гл. ред. А. Ф. Титов. Т. 3: Р — Я. — Петрозаводск: ИД "ПетроПресс", 2011. — С. 249. — 384 с. — .
• Многоглавые храмы // История русского искусства. — М.: Изд. И. Н. Кнебеля, 1910. — Т. 1: Архитектура. Допетровская эпоха. — С. 434—442. — 508 с.
• Русское деревянное зодчество. — М., 1986.
• Деревянное зодчество Карелии. — Л., 1972.
• реображенская церковь в Кижах и её место в истории русской архитектуры // Актуальные проблемы исследования и спасения уникальных памятников деревянного зодчества России. — СПб., 1999.

Linkat

• Кижский погост на сайте Юнеско