Siirry sisältöön

Mari Elan tazavallan päivy

On otettu Мегавики-späi

<table class="infobox infobox-Komentosarjavirhe: Moduulia ”Hash” ei ole. " style="" data-name="Праздник" >Mari Elan tazavallan päivy Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole. Komentosarjavirhe: Moduulia ”Infobox” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”Wikidata” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”Transclude” ei ole.

Mari Elan tazavallan päivy on Mari Elan tazavallan valdivolline pruazniekku. Sidä pietäh joga vuottu 4. kylmykuudu.

Histourii

Talvel vuvvennu 1920 Kazanis Kanzalližuksien rahvahan kommissuaroin tyves toimijan Marin keskusozaston kehoitukses piettih Kogo Ven'an aktiivizien marin ruadajien kerähmö. Pivon aigah kerävynnyöt miärättih marilazien kompaktoit eländyalovehet, ku tuliel aigua suas luadie niilöis haldivollizet yksiköt. Sikse aigua jo oldih olemas Tatuaru-Baškiirien avtonoumine nevvostotazavaldu da toizet kanzatgi ruvettih kerävymäh kanzallizih liikkehih da duumaijah omis avtonoumielois[1][2].

Kezäl 1920 marilazet aktivistat kerävyttih Kogo Ven'an mari-kommunistoin konferensiele, kudamas V. A. Muhinan ezitelmän pohjal piätettih omis tulielois ruadolois. Pivon tuloksien mugah Kanzalližuksien rahvahan komissuaroin tyves toimijan Marin keskusozaston piälikkö S. A. Čern'akov andoi dokumentoin projektat Rahvahien komissuaroin nevvostoh[1][2].

4. kylmykuudu vuvvennu 1920 Rahvahien komissuaroin nevvosto da Kogo Nevvostoliiton keskustoimehpaniikomitiettu hyväksyttih dekrietän "Marin rahvahan avtonoumizen alovehen perustandas". Dokumentu ei miärännyh alovehtu, rajoi, haldivollistu keskustu, haldivon elimii, sendäh samannu vuon 25. kylmykuudu piästettih ilmah ližädikrietty, kudai piätti kaikis alovehellis-haldivollizii kyzymyksii. Dokumentan mugah avtonoumizeh aloveheh ruvettih kuulumah endizen Kazanin gubernien Krasnokokšaiskan da Kozmodemjanskan ujezdat, oza V'atkan gubernien Uržumskoin da Jaranskoin ujezdoid, sežo Nižnii Novgorodan gubernien Vasilsurskoi ujezdu. Piälinnakse vallittih Krasnokokšaisk[1][2].

Virrallizesti Marin avtonoumizen alovehen perustandas ilmoitti vallankumovuskomitiettu 1. kevätkuudu vuvvennu 1921, sendäh vuvves 1921 algajen vuodessah 1930 pruazniekkua piettih keviän enzimäzenny päivänny[3][1].

21.-24. kezäkuudu vuvvennu 1921 piettih enzimäine alovehen Nevvostoloin kerähmö, kudamas vallittih alovehen hallindoelimeh — alovehen toimehpaniikomitiettah kuulujat. Sen enzimäzekse piälikökse rodih yhteiskundu-poliittine ruadai I. P. Petrov[2].

15. heinykuudu vuvvennu 1929 Marin aloveh rubei kuulumah uvvessah perustettuh Nižnii Novgorodan aloveheh. 5. talvikuudu vuvvennu 1936 tädä alovehellisty yksikkyö ei roinnuh, a sitpäi eronnuh Marin avtoumine aloveh sai Marin avtonoumine socialistine nevvostotazavaldu -nimen[1][4].

Vuvves 1931 vuodessah 1959 Marin avtonoumizen alovehen perustandupäiviä piettih 21. kezäkuudu, sinäpiän vuvvennu 1921 rubei ruadamah enzimäine alovehen Nevvoston kerähmö da vallankumovuskomitiettu andoi omat täyzivaldažuot alovehen toimehpaniikomitietale[3].

Vuvves 1960 algajen tazavallan virrallistu pruazniekkua pietähy 4. kylmykuudu — sinäpiän Vladimir Lenin da Mihail kalinin allekirjutettih dekrietän "Marin arhvahan avtonoumizen alovehen perustandas"[5][3].

Vuvven 1990 ligakuun 22. päiväs Deklaracien valdivollizen iččenäžyöh nähte mugah tazavaldu sai Marin socialistine nevvostotazavaldu -nimen, a oman nygözen nimen — Mari Elan tazavaldu — se sai 9. talvikuudu vuvvennu 1992[4].

Nygyaigu

Mari elan tazavallan päiviä pietäh ž. kylmykuudu. Pruazniekkupiän pietäh erilazii pidoloi — konsertoi, ozutteluloi, temuattizii vastavuksii, — kudamis palkitah parahii ruadajii kunnivokirjazil. Pruazniekkua vaste tazavallan opastuslaitoksis pietäh Pienen kodoimuan histourien kilboi[5][6][7][8].

Täkse pruazniekakse on tavannu avata uuzii da kohendettuloi objektoi. Vuvvennu 2006 Tazavallan päiväkse virrallizesti avattih uuzi Mari Elan tazavallan halličuksen taloi, vuvvennu 2009 — arhitektuuru-histourielline kompleksu Carevokokšaiskoin kremlin alovehel, vuvvennu 2011 — uvvet čuasut "12 apostolii" Patriarhan lagevol, vuvvennu 2015 — Lapsusaijan muzei, a vuvvennu 2016 — Pravosluavien histourien muzei[9].

Huomavukset

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Елена Яшметова. День Республики Марий Эл: страницы истории Марийского края, Информационный портал SM.news (2022-11-03). Kačondan päivymiäry: 25. ligakuudu 2024.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Республика Марий Эл. Марийской автономии - 82 года, Регнум (01.11.2002). Kačondan päivymiäry: 25. ligakuudu 2024.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  4. ↑ 4,0 4,1 Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  5. ↑ 5,0 5,1 День государственности Республики Марий Эл, Кидшер (2023-10-30). Kačondan päivymiäry: 25. ligakuudu 2024.
  6. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  7. ↑ Komentosarjavirhe: Moduulia ”CiteWeb” ei ole.Komentosarjavirhe: Moduulia ”check for unknown parameters” ei ole.
  8. ↑ Лилиана Гарифуллина. День Республики Марий Эл 2022, что будет на День народного единства в Йошкар-Оле со 2 по 5 ноября, куда сходить, самая полная программа мероприятий на каждый день, концерты, выставки, конкурсы, музеи, kazan.kp.ru (2022-11-03). Kačondan päivymiäry: 25. ligakuudu 2024.
  9. ↑ 4 ноября – как это было 2006, 2007... 2020 годы, МариМедиа (04.11.2020). Kačondan päivymiäry: 25. ligakuudu 2024.

Komentosarjavirhe: Moduulia ”Check for unknown parameters” ei ole.

Kirjalližus

  • Востриков, В. Г. Марий Эл: хроника столетия: 1920—2020 / В. Г. Востриков, А. М. Клёнов. — Йошкар-Ола: Издательский дом «Марийское книжное издательство», 2020. — 100 с.
  • Калинина, О. А. Марийские праздники = Марий пайрем-влак: справочник /О. А. Калинина. — Йошкар-Ола, 2006. — 52 с.
  • Марийцы: коллективная монография / О. А. Калинина, М. Н. Мамаева, Т. Л. Молотова и др.; М-во культуры, печати и по делам национальностей Респ. Марий Эл; МарНИИЯЛИ им. В. М. Васильева. — Йошкар-Ола, 2008. — 213 с.
  • От автономии к суверенитету. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1991. — 64 с.
  • Сануков, К. Н. Марийская автономия: к 90-летию образования Марийской автономной области / К. Н. Сануков. — Изд-е 2-е, доп. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 2010. — 176 с.
  • Свечников, С. Марийская автономия: мифы и факты / Сергей Свечников // Марийский мир = Марий сандалык. — 2020. — № 4 (47). — С. 2-10.
  • Хлебников, А. В. Образование и развитие советской автономии марийского народа (1917—1929) / А. В. Хлебников. — Йошкар-Ола: Марийское книжное издательство, 1970. — 272 с.
  • Энциклопедия Республики Марий Эл / МарНИИЯЛИ им. В. М. Васильева. — Йошкар-Ола, 2009. — 872 с.
  • Янтемир, М. Н. Марийская автономная область: (с приложением административной карты области) / М. Н. Янтемир. — Йошкар-Ола, 2005. — 188 c.

Linkat

Lähteh - "https://olo.megawiki.ru/w/index.php?title=Mari_Elan_tazavallan_päivy&oldid=5656"